จำแทนคุณว่าที่บ้านมีอะไรอยู่ เหลือเท่าไหร่ และจะหมดอายุเมื่อไหร่

ยุพินไม่ใส่ตัวเลขที่อ้างอิงแหล่งไม่ได้ ทุกตัวบนหน้านี้ตรวจสอบได้

⧗ เป็นค่าประมาณจากค่าเฉลี่ยรายปี ไม่ใช่การวัดสด — เหมือนนาฬิกาประชากรโลก

“ยาเหลือใช้” ไม่ใช่ “ยาหมดอายุ” ทั้งหมด — รวมยาที่คนได้มาแล้วไม่ได้กินตามหมอสั่งด้วย (สภาเภสัชกรรม 2553 พบว่าผู้ป่วย 90% ไม่ได้กินยาตามสั่ง)

ตัวเลขอาหารเป็น “ขยะอาหารรวม” ไม่ได้แยกว่ามาจากของหมดอายุอย่างเดียว — รวมเศษเหลือจานและส่วนที่กินไม่ได้ด้วย

ทำไมอาหารเป็นตัน แต่ยาเป็นบาท? เพราะไม่มีแหล่งไทยไหนเผยแพร่มูลค่าขยะอาหารเป็นบาท (ค้น TDRI · สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย · ศูนย์วิจัยกสิกรไทย · กรมควบคุมมลพิษ แล้ว) ถ้าแปลงเองต้องเดาราคาอาหารเฉลี่ยต่อกิโล ซึ่งก็คือแต่งตัวเลข ยุพินเลยไม่แปลง

“2,000 บาทต่อคนต่อปี” คิดมาจากอะไร
86 กก. × 40% ที่ยังกินได้ = 34.4 กก. → 34.4 × 60 บาท ≈ 2,064 บาท
ตัวเลข 40% มาจาก TDRI และสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย — ขยะอาหาร 40% ยังกินได้ อีก 60% คือเปลือก ก้าง กระดูก ที่ยังไงก็ต้องทิ้ง
⚠️ ส่วน “กิโลละ 60 บาท” เป็นตัวเลขตั้งต้นคร่าวๆ ที่ยุพินเลือกเอง ไม่ใช่ตัวเลขทางการ — ไม่มีหน่วยงานไทยไหนเผยแพร่ราคาอาหารเฉลี่ยต่อกิโลกรัม (ค้นแล้ว) เทียบเคียงจากราคาขายปลีกกรมการค้าภายใน: หมูเนื้อแดง 130–150 บาท/กก. · ไข่ไก่ราว 80 บาท/กก. · ข้าวสารและผักถูกกว่านั้นมาก
ถ้าคุณคิดว่าราคาควรเป็นเท่าไหร่ คูณเองได้เลย — เราแสดงสูตรไว้ให้แล้ว

ตัวเลข “คนละ ___ กก.” บนหน้าแรกคิดยังไง
86 กก./คน/ปี × (จำนวนวันที่ผ่านไป ÷ 365) — ขยับขึ้นทุก 10 วินาทีเหมือนเลขหลักล้าน ไม่ต้องใช้จำนวนครัวเรือน เพราะตัวตั้งเป็นตัวเลขต่อคนอยู่แล้ว (จำนวนครัวเรือนไทยหาไม่ได้ สำมะโนล่าสุดคือปี 2553)

“คนละ 2,292 บาท” มาจากไหน
การสำรวจปริมาณและมูลค่ายาเหลือใช้ในผู้ป่วยนอก ภาควิชาอายุรศาสตร์ โรงพยาบาลศิริราช
ผู้ป่วย 82 คน · 74.4% (61 คน) มียาเหลือใช้ · มูลค่ารวม 187,950.55 บาท
187,950.55 ÷ 82 คน = 2,292 บาท ← ตัวเลขที่เราใช้

“อย่างน้อยคนละ 206 เม็ด” มาจากตารางนับเม็ดยาในงานเดียวกัน
10 กลุ่มยาที่เหลือมากที่สุด: ยาความดัน 5,858 · ยาเบาหวาน 2,843 · วิตามิน/เกลือแร่ 2,108 · ยาแก้ปวด 1,812 · ยาไทรอยด์ 1,062 · ยาทางเดินอาหาร 1,034 · ยาลดไขมัน 733 · ยาต้านเกล็ดเลือด 552 · ยาระบบประสาท 473 · ยากระดูก 432
รวม 16,907 เม็ด ÷ 82 คน = 206 เม็ด
⚠️ เขียนว่า “อย่างน้อย” เพราะ 16,907 คือแค่ 10 กลุ่มแรก งานวิจัยยังมีกลุ่มยาอื่นอีก ของจริงมากกว่านี้

ทำไมไม่ใช้ 3,081 บาทที่งานวิจัยรายงาน?
เพราะ 187,950.55 ÷ 61 คน = 3,081 บาท คือค่าเฉลี่ยเฉพาะคนที่มียาเหลือ ถ้าเอามาใช้ต้องพ่วงคำว่า “74% ของผู้ป่วย” ทุกครั้ง ไม่งั้นเข้าใจผิด
เราเลยหารด้วย 82 คนทั้งหมด — คน 21 คนที่ใช้ยาหมดถูกนับเป็น 0 อยู่ในค่าเฉลี่ยแล้ว ได้ตัวเลขที่ต่ำกว่าแต่อ่านได้เลยโดยไม่ต้องอธิบายอะไรเพิ่ม

งานที่ วชิรพยาบาล (ผู้ป่วย 1,092 ราย) ได้ 3,141 บาท/ราย — คนละที่ เลขใกล้กันมาก
⚠️ ขอบเขต: เป็นผู้ป่วยนอกที่ไปโรงพยาบาล ไม่ใช่คนไทยทุกคน คนที่ไม่ค่อยได้ยาจากโรงพยาบาลย่อมมียาค้างน้อยกว่านี้ เราจึงเขียนว่า “ผู้ป่วยนอก” ไม่ใช่ “คนไทย”

ทำไมไม่เอา 2,350 ล้านบาท มาหารประชากรตรงๆ
หารแล้วได้ราว 36 บาท/คน/ปี แต่ตัวเลขนั้นคือ “การสูญเสียทางการคลัง” ที่รัฐรับภาระ ไม่ใช่เงินที่ครัวเรือนควักจ่ายเอง เอามาหารต่อคนแล้วเรียกว่า “เงินของคุณ” คือใช้ตัวเลขผิดความหมาย ยุพินเลยใช้ตัวเลขจากงานวิจัยที่วัดยาในบ้านคนจริงแทน

ตัวเลขผู้ใช้ของยุพินยังไม่มี เพราะยังไม่เปิดตัว — จะขึ้นแทนที่ตรงนี้เมื่อมีคนใช้จริง